Klasyczne piękno okien w stylu klasycznym
Zaletą każdego wnętrza mieszkalnego jest zachowanie proporcji, poczucie przestrzeni i dużo światła. Wszystkie te atuty mają domy i mieszkania urządzone w stylu klasycznym. Można powiedzieć, że chęć stworzenia takiego wnętrza musi zostać uświadomiona przed budową – styl klasyczny najlepiej wygląda w budynkach, których architektura upoważnia do jego zastosowania. Innymi słowy: dworek lub przedwojenna kamienica – tak, nowoczesna stodoła – raczej nie. Dlaczego? Staje się to jasne po zapoznaniu się z cechami stylu klasycznego.
Kilka słów o historii stylu klasycznego
Początki stylu klasycznego nawiązującego do sztuki architektonicznej greckiej i rzymskiej to XVII wiek. Francuski monarcha Ludwik XIV, chcąc zasłynąć jako najbogatszy władca, rozpoczął tworzenie doskonałego dworu królewskiego. Monumentalna rozbudowa pałacu w Wersalu, dla której inspiracją były starożytne budowle greckie i rzymskie, miała dać świadectwo jego wielkości. Królewski przepych w pomniejszonej skali naśladowany był przez możne rody nie tylko w kraju nad Sekwaną, ale także w innych krajach, a epigoni dodawali od siebie różne modyfikacje.
Współczesny styl klasyczny wywodzi się z XIX-wiecznych wzorców stylistycznych cesarstwa francuskiego, angielskiej regencji, środkowoeuropejskiego biedermeieru – choć to raczej styl mieszczański – i amerykańskiej federacji. W każdym z tych miejsc i czasów miał indywidualne cechy charakterystyczne, ale też kilka elementów wspólnych.
Styl klasyczny w całej Europie charakteryzował wnętrza wyższych warstw społecznych. W Polsce zadomowił się w arystokratycznych rezydencjach, szlacheckich dworkach, pałacach wielkich przemysłowców, kupieckich kamienicach i willach możnych inteligentów. Po zniszczeniach II wojny światowej i zmianach ustrojowych powrócił w nowocześniejszym wydaniu.
Starożytna zasada zachowania proporcji nadawała obiektom architektonicznym harmonijny wygląd. Regularność i ład odbierane były jako najbardziej pożądane cechy budynku. Z tych zasad zrodził się kanon stylu klasycznego. Współcześnie styl klasyczny osiągany jest poprzez zastosowanie konkretnych rozwiązań.
Pomieszczenia o dużej kubaturze
Styl klasyczny, który wywodzi się z przestrzeni pałacowych i rezydencji, doskonale prezentuje się w pomieszczeniach odpowiednio dużych i proporcjonalnie do swojej wielkości wysokich. Duża płaszczyzna podłogi równoważona jest odpowiednią wysokością, dzięki której pomieszczenie nabiera kształtnego, szlachetnego wyglądu.
Nie znaczy to jednak, że w mniejszych budynkach ten styl nie może zaistnieć. Dworki szlacheckie, do których stylowi klasycznemu w masowym wydaniu w Polsce jest najbliżej, nie miały przecież wysokich pomieszczeń, a jednak zachowywały wzorcową elegancję.
Kolumny, łuki, schody
W poszukiwaniu starożytnych odniesień architekci wyposażają budynki w kolumny i łuki. Te pierwsze zdobią nie tylko ganek, ale też podpierają strop wewnątrz budynku, podkreślając wysokość pomieszczeń. Kapitel i baza kolumny, jeśli występują, bywają zdobione, tak jak dekorowane były w dawnych wiekach. Współcześnie częściej jednak można spotkać kolumny minimalistyczne lub nawet pozbawione głowicy i bazy.
Do budynku w stylu klasycznym bardzo dobrze pasują schody, i to zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne. Jeśli są marmurowe, stają się pięknym elementem zdobniczym.
Duże wąskie okna
Na szczególną uwagę w budynkach w stylu klasycznym zasługują okna. Są one tutaj wyjątkowo eksponowane.
W wysokich pomieszczeniach dla zachowania dobrej proporcji również okna powinny być wysokie. Ich smukłość uwydatnia przestrzeń, jaką pokoje w stylu klasycznym mają do zaoferowania domownikom.
Klasyczne drewniane ramy w naturalnych, ciemnych odcieniach nie są współcześnie już jedynym możliwym wyborem. Zastępuje je z powodzeniem nowoczesna stolarka okienna w okleinie drewnopodobnej, do złudzenia przypominającej autentyczne drewno lub biała albo w kolorze złamanej bieli. Dobrym rozwiązaniem jest także wykorzystanie profili w kolorze kremowym lub beżowym, a nawet zgaszonej zieleni, ciemnej zieleni, wiśni, brązu, szarości czy niebieskiej szarości. Takie kolory zdobiły w XIX i na przełomie XIX i XX wieku okna dworów i dworków szlacheckich.
Sprawdzonym rozwiązaniem w zakresie kolorystyki profili okien w stylu klasycznym jest montaż ram dwukolorowych. Pozwala to na wykorzystanie we wnętrzach neutralnego koloru, takiego, który nie będzie zobowiązywał do zastosowania określonej barwy na ścianach.
Parametry techniczne nowoczesnych okien plastikowych nie odbiegają od droższych od nich okien drewnianych, a trwałości i łatwość pielęgnacji stawiają je przy wyborze w pierwszym rzędzie. Możliwość zastosowania szyb hartowanych, antywłamaniowych, zatrzymujących promienie słoneczne albo o jeszcze innych parametrach, pozwala dopasować okna do indywidualnych potrzeb.
W stylu klasycznych dobrze widziane są okna łukowate, których zaokrąglony górny profil pasuje do łuków zewnętrznych drzwi wejściowych i ewentualnych podcieni. Bardzo dobrze wpisującymi się w styl klasyczny rozwiązaniami są łagodnie zaokrąglone listwy przyszybowe i szprosy w kolorze profili lub złotym. Ważne jest to, aby szerokość szprosów była dobrana proporcjonalnie w stosunku do wielkości okna – w innym przypadku będą wyglądać nienaturalnie i zaburzać proporcje.
Symetria
Styl klasyczny dla ukazania piękna harmonii i ładu w pierwszej kolejności wykorzystuje symetrię. Uwidacznia się to już w zakresie bryły budynku i rozmieszczenia okien oraz drzwi. Wejście do domu najczęściej umiejscowione jest pośrodku dłuższej ściany, a okna rozplanowane symetrycznie po obu stronach drzwi wejściowych.
Symetria widoczna jest w zakresie usytuowania punktów oświetlenia i rozmieszczenia elementów ozdobnych.
Zdobienia ścian zewnętrznych
Elewacja budynków w stylu klasycznym to przykład tego, jak można wykorzystać detale architektoniczne. Ściany zewnętrzne domów posiadają nierzadko wiele rodzajów gzymsów, elementów wysuniętych przed lico ściany, których zadaniem jest ochrona elewacji przed wodą, ale też dekoracja ściany. Innym zabiegiem pozwalającym na ochronę ścian przed deszczem, ale też będącym działaniem dekorującym jest boniowanie. Bonie to wykonane na elewacji budynku żłobienia, które pozwalają podzielić ścianę na mniejsze segmenty. Rowki w narożnikach budynków, cokołach lub wokół okien i drzwi są tak rozmieszczone, aby naśladować duże płyty kamienne.
Wizualnego podziału ściany budynku dokonują też pilastry – naśladujące klasyczne kolumny, jednak będące płaskimi, architektoniczne dekory wysunięte przed lico ściany.
Zdobienia ścian wewnętrznych i sufitów
Charakterystyczne dla stylu klasycznego jest także zdobienie ścian wewnętrznych pomieszczeń. Tu również wykorzystywane są pilastry, ale także sztukaterie – ozdobne listwy montowane na ścianach, sufitach, przy podłodze lub przy kominku i rozety sufitowe – dekoracyjne elementy umieszczane na suficie wokół żyrandola.
Zadaniem wszystkich tych elementów jest zdobienie wnętrza i nadanie mu indywidualnego charakteru. Za sprawą podziału dużych powierzchni ścian na mniejsze segmenty pomieszczenia wykorzystujące sztukaterię wewnętrzną nabierają wyrazistości i stają się bardziej eleganckie. Nie dziwi więc fakt, że w okresie ostatnich kilkunastu lat obserwuje się renesans tej formy zdobienia ścian w stylu klasycznym.
Drewniany parkiet, marmur, mozaika
Podłogi domów i mieszkań urządzonych w stylu klasycznym najczęściej wykonane są z naturalnych materiałów w najlepszym gatunku. Podstawą jest drewniany parkiet układany w geometryczne wzory, na przykład w jodełkę, podłogi z litego drewna lub deski warstwowe. W klasycznych wnętrzach na podłogach najczęściej wykorzystywany jest dąb, jesion, orzech albo egzotyczne gatunki drewna – teak, merbau, iroko.
Poza podłogami marmur jest tradycyjnym materiałem na schody i parapety wewnętrzne, obudowy kominków, blaty łazienkowe i kuchenne – choć tu wymaga starannej impregnacji, stoliki i drobne elementy ozdobno-użytkowe.
Podłogi w stylu klasycznym to także mozaika z marmuru, trawertynu lub ceramiki. Ozdobne mozaikowe dywany lub dekoracyjne rozety wyglądają bardzo dobrze w holu lub pokoju kąpielowym.
Stonowany kolor ścian
Wnętrza klasyczne lubią delikatne barwy. Ściany pokrywane są farbami w różnych odcieniach bieli, beżami, łagodnymi szarościami i kolorami piaskowymi. Jasne kolory rozświetlają duże pomieszczenia, sprawiając, że wydają się jeszcze większe. I o to właśnie chodzi: dobre klasyczne wnętrze to monumentalne wnętrze.
W tak stonowanej przestrzeni w charakterze uzupełnienia pojawiają się detale o głębokich ciemnych barwach, które podkreślają wytworną estetykę. Ciemna zieleń, brąz, kolory bordowy i granatowy użyte z umiarem podbijają wrażenie luksusu.
Solidne meble z ciemnego drewna, naturalne tkaniny, wzorzyste dywany
Umeblowanie pomieszczeń to wykonane z dobrej jakości drewna stoły, krzesła, witryny, komody. W stylu klasycznym ciemny kolor drewna, orzech, wiśnia, wędzony dąb czy egzotyczne mahoń lub heban, dodają dostojeństwa i powagi.
Meble mają tradycyjnie zwężane ku dołowi nogi albo ozdobnie toczone. Te, które służą do siedzenia, obijane są materiałami i tkaninami. Aksamity, welury, jedwabie, tkaniny gobelinowe, cięższe niż w innych stylach, z wzorami ornamentalnymi, geometrycznymi albo w paski czy tradycyjne róże angielskie dopełniają obrazu klasycznego piękna.
Okna zdobione są tkaninowymi zasłonami, nierzadko uszytymi z takich materiałów, jak obicia mebli, a na podłogach salonów układane są wełniane dywany. Ta ozdoba posadzki w tradycyjnym wydaniu oparta jest na motywach orientalnych, perskich lub pałacowych, z wyraźnie wyodrębnionym motywem centralnego medalionu i bordiury.
Rozbudowane oświetlenie
Prawdziwą perłą klasycznych wnętrz bywają piękne, duże żyrandole. Ich centralne umiejscowienie sprawia, że zwykle zwracają na siebie uwagę. W bogatych salonach wykonane są z kryształów, które mienią się w świetle żarówek i rozświetlają pomieszczenie szlachetnym blaskiem. Ściany doświetlane są symetrycznie rozmieszczonymi kinkietami. Jeśli występują lampy podłogowe, mają solidne metalowe podstawy i ozdobne abażury, podobnie jak lampy biurkowe.
Lustra i inne ozdoby
Styl klasyczny jest stylem elegancji wynikającej z umiarkowania, ale jednocześnie wykorzystującym elementy wyposażenia jako ozdoby. Najlepszym przykładem potwierdzającym tę tezę są lustra.
Lustra w pomieszczeniach urządzonych klasycznie mają bogato zdobione ramy i oprócz funkcji, do której zostały stworzone, stanowią oryginalną dekorację wnętrz. Rzeźbiona, ornamentowa, pozłacana rama podkreśla luksusowy charakter wnętrza mającego aspiracje pałacowe. Może też być prostsza, a swoim kształtem nawiązywać do listew ściennej sztukaterii. Ma wtedy charakter dyskretnej elegancji.
Inne ozdoby pasujące do tradycyjnego, klasycznego wnętrza to obrazy w drewnianych lub złoconych ramach, marmurowe rzeźby i figurki, kryształowe albo szklane patery, porcelanowe misy. Ustawione w witrynach czy na komodach przywołują przeszłość. Jeśli są związane z historią rodziny, stanowią o dodatkowej wartości wnętrza.
Odmiany stylu klasycznego
Styl klasyczny stworzył kilka odmian, które współcześnie stanowią jego wizytówkę:
- modern classic – nawiązujący do XIX-wiecznych założeń, ale wsparty nowoczesnym minimalizmem,
- soft modern/soft classic – dyskretniejszy w zdobieniach, bardziej przytulny przez zaokrąglone kształty mebli i naturalne tkaniny obiciowe,
- new classic/neoklasycyzm – nowoczesny w wyrazie, z marmurami i wysokimi przeszkleniami,
- parisian chic – łączący zabytkowe wnętrza kamienic z awangardową, nowoczesna sztuką.
Styl klasyczny podkreśla łączność z tradycją. Ogląda się za siebie i choć nie stroni od nowości, docenia wartość tego, co minęło. Nowoczesna klasyka to dobry wybór na lata.
