Małe okna, szprosy i drewniane okiennice w stylu rustykalnym

W dobie szybkiego rozwoju technologii cyfrowej, przemysłu i przyspieszenia życia potrzeba posiadania miejsca wolnego od hałasu i napięć dnia codziennego dla wielu osób jest podstawą. Nie ma znaczenia, czy to będzie dom lub mieszkanie w mieście, pod miastem czy na wsi. W każdym z tych miejsc można urządzić lokum, które będzie tchnęło spokojem i naturalnością. Miłośnicy stylu rustykalnego wiedzą o tym najlepiej.

Rusticus znaczy wiejski – europejskie początki

Początków zainteresowania prostym życiem na wsi można doszukiwać się w Europie w II połowie XIX wieku. Idealizacja wsi wiązała się z hasłem „powrotu do natury” głoszonym przez Jean-Jacques’a Rousseau. Arystokracja w swoich ogrodach tworzyła budynki i wnętrza przywodzące na myśl wiejskie chaty. Z czasem proste, wykonywane z surowego drewna przez wiejskich rzemieślników meble znalazły się na salonach. I chociaż ten etap życia stylu można uważać za nieco żartobliwy, to jednak nie można odmówić mu, że przyczynił się do zauważenia tego, co proste i naturalne.

Założenia zza oceanu

Styl rustykalny w zupełnie już poważnym wydaniu pojawił się na przełomie XIX i XX wieku w Ameryce Północnej, w dobie kolonizacji Wielkich Równin przez europejskich osadników.

Pierwsi przybysze z Europy budowali proste budynki mieszkalne z drewna i kamienia, czyli surowca, który na zadrzewionych i skalistych terenach był najbardziej dostępny. Budynek musiał być solidny i zwarty, aby wytrzymać napór wiatru i śniegu. Okna były małe, aby niepotrzebnie nie wychładzały wnętrza, ponieważ początkowo szkło okienne było niedostępne. Dopiero rozwój kolei pod koniec XIX wieku umożliwił transport tańszych materiałów budowlanych, w tym szkła, które zaczęto montować w oknach. Nadal jednak nie były one duże, między innymi dlatego, by nie stanowiły zachęty dla nieproszonych gości, w tym dzikich zwierząt. Szyby dzielono szprosami w celu zminimalizowania kosztów wymiany, gdyby po ich ewentualnym wybiciu zaszła taka konieczność.

Materiały naturalne

Naturalność materiałów, ze szczególnym uwzględnieniem drewna, jest podstawą omawianego stylu. Znaczenie ma nie tylko sam surowiec, ale także jego pochodzenie. Wnętrza rustykalne wykorzystują drewno rodzimych gatunków drzew, dębu, sosny, jesionu, buku, klonu, najczęściej z nieukrywanymi sękami, pęknięciami czy nierównościami. Drewno wykańczane jest poprzez woskowanie lub olejowanie, co pozwala zachować naturalną fakturę i zapach. Drewno może być również celowo postarzane, a szczególnym uznaniem cieszy to, które jest autentycznie stare – pochodzi z rozbiórki użytkowanych wcześniej domów czy stodół. Ślady podniszczenia dodają mu tylko uroku.

Wśród tkanin decydujących o klimacie rustykalnym nie może zabraknąć lnu, wełny, bawełny. Na drewnianych lub ceglanych podłogach pojawiają się tkane dywaniki, jak w wiejskich domach naszych babć.

Małe okna, szprosy, drewniane okiennice

Wzorem pierwszych domów wiejskich okna w klasycznym stylu rustykalnym nie są duże i często mają szprosy. Ramy okien najczęściej są drewniane, chociaż współcześnie bardzo dobrze sprawdzają się również ramy w okleinach drewnopodobnych. Szeroki ich wybór umożliwia idealne dobranie koloru i faktury do charakteru budynku – od jasnych, ciepłych odcieni dębu, przez złociste brązy, po ciemniejszy orzech.

Współcześnie, gdy coraz większą wagę przywiązuje się do dobrego doświetlenia pomieszczeń, niewielkie okna nie są już nieodłącznym elementem stylu rustykalnego. Coraz częściej zastępują je większe przeszklenia, które wpuszczają do wnętrz więcej naturalnego światła i otwierają widok na ogród czy otaczający krajobraz. Dzięki nowoczesnym pakietom szybowym i odpowiedniej konstrukcji profili mogą one zapewniać również bardzo dobrą izolacyjność termiczną. Szyby mogą być dzielone szprosami, jednak nie jest to warunek konieczny – do wiejskiej estetyki można nawiązać także poprzez kolorystykę ram, okiennice, naturalne materiały i pozostałe elementy architektury.

Odsłonięte belki stropowe

Wysoko cenionym szczegółem budowlanym w stylu rustykalnym jest uwidocznienie elementów konstrukcyjnych. Belki stropowe, bo to one stanowią ten detal, w dawnych czasach nie były przesłaniane żadnymi materiałami. Surowe w swojej prostocie odcinały się od gładkiej powierzchni sufitu przede wszystkim kształtem, ponieważ zwykle były w kolorze naturalnego drewna, podobnie jak deski sufitu.

W dzisiejszych czasach bywają odsłonięte, ale nie zawsze pozostają surowe. Można je podkreślić poprzez zabejcowanie na ciemniejszy kolor, wybielić, aby nie odróżniały się barwą od sufitu albo, co jest zwykle najbardziej pożądaną opcją, stworzyć z autentycznych starych belek i po renowacji pozostawić w takim stanie, w jakim były przed laty.

Proste meble z litego naturalnego drewna i dodatki

Meble w stylu rustykalnym mają proste, kanciaste kształty, a ich funkcja nie budzi wątpliwości. Solidne stoły, krzesła, łóżka, szafy, komody, kredensy, kuchenne półki ścienne nawiązują kształtem do starych, klasycznych wzorów i nie są zdobione.

Za to stylowe rustykalne wnętrze nie obejdzie się bez dodatków, chociaż ich liczba powinna być raczej ograniczona. Aby uniknąć problemu z utrzymaniem czystości – odkurzanie wielu drobnych elementów może być nie lada wyzwaniem – warto postawić na jakość i autentyczną historię. Gliniane naczynie pozostające w rodzinie od pokoleń, makatka z domu prababci, czy ręcznie tkany dywanik wystarczą, aby historia zadomowiła się w nowym wnętrzu.

Styl rustykalny wygląda dobrze wtedy, gdy nawiązuje do miejsca. Tę łączność podkreśla charakterystyczna dla danego regionu architektura i meble. Elementy wyposażenia pokryte wzorami i kolorami typowymi dla danego regionu są wyrazistym znakiem ich przynależności do tradycji ludowej konkretnego obszaru.

Jasne, naturalne kolory

Prostota i naturalność wnętrz rustykalnych w dużej mierze wynika z ograniczenia barw. Jasne kolory stosowane w pomieszczeniach miały dawniej zapewniać większą ilość światła dziennego. Promienie słońca wpadające przez małe okna, odbijając się od jasnych ścian i sufitów, pomnażały się. Dzisiaj stonowane biele, beże, delikatne szarości i drewno w ciepłym odcieniu spełniają takie same funkcje, choć okna są już większe.

Naturalne kolory ścian uzupełniane są organicznymi barwami dodatków tekstylnych i podkreślane ludowymi motywami, na przykład przedmiotów wyposażenia kuchni. Nic tu się nie kłóci, nic sobie nie zaprzecza. Tło jest tłem, a posiadający swoją historię obiekt użytkowy staje się egzemplarzem prawie ekspozycyjnym.

Wydawać by się mogło, że urządzenie klimatycznego wnętrza nawiązującego do znanych przecież większości z nas wzorców nie powinno budzić obaw. Trzeba jednak pamiętać o tym, że styl rustykalny nie jest dla każdego. Nie będę się w nim dobrze czuli ludzie zorientowani na miejski sposób życia, nowinki techniczne i częstą zmianę. Odnajdą się w nim natomiast ci, którym bliski jest naturalny rytm przyrody, prostota i trochę przeszłości.